Kategorie
Architektura Górny Śląsk Polska Socrealizm

Socrealistyczny sen
Osiedle A | Tychy


Wyobraźcie sobie, że  mieszkacie w małym miasteczku położonym tuż przy pięknym jeziorze. Nagle pojawia się ktoś, kto mówi , że to idealne miejsce na zbudowanie tuż obok nowego miasta.  Tak właśnie było w przypadku Tych.

Kategorie
Architektura Górny Śląsk

Walt Disney na Górnym Śląsku. Pałac w Mosznej

 

Dawno, dawno temu, kiedy jeszcze Walt Disney mieszkał pod Opolem wpadł na pomysł wybudowania swojego pierwszego bajkowego zamku w Mosznej… Ok, było trochę inaczej. Ale historia nadal jest bajkowa.

Kategorie
Architektura Architektura nowoczesna Francja Modernizm Stolice

Le Corbusier, modernizm, ideał. Villa Savoye, Paryż


Są budynki, których zobaczenie jest marzeniem każdego miłośnika architektury. Dla mnie, jednym z takich budynków była Villa Savoye. Dlaczego? W dużym skrócie można powiedzieć, że ta willa jest największą ikoną modernizmu. Ale po kolei.


Spójrzcie na bryłę tego budynku. Nowoczesna? Oczywiście! Niektórzy z Was będą zaskoczeni, gdy dowiedzą się, że ten dom ma prawie 90 lat. Ile? Tak, 90! Willa została ukończona w 1931 roku.


Za projekt odpowiedzialny był Le Corbusier – papież modernizmu (pisałem już o nim przy okazji Jednostki Marsylskiej). Otrzymał zadanie zaprojektowania podmiejskiego, letniskowego domu dla państwa Savoye. Le Corbusier miał absolutnie wolną rękę w projektowaniu. Koszty nie miały znaczenia.


Architekt nie używał półśrodków. W śmiałym projekcie zawarł wszystkie elementy swojego manifestu nowoczesnego budownictwa: pasmowe okna, konstrukcja na filarach, płaski dach, wolny plan piętra, słowem – modernistyczna utopia zamknięta w jednym budynku. Jak wyszło? Wyszło pięknie. Jednak było kilka “ale”.


Koszt. Finalnie, koszt budowy był dwa razy większy niż pierwotnie zakładany. Ale nie to było największym problemem. Bardzo szybko okazało się, że dach… przecieka, a zastosowane ogrzewanie jest po prostu niewydajne. Idea i utopia zostały skonfrontowane z prozą budownictwa.


Pomimo wyjątkowości budynku, obiekt miał być wyburzony! Oczywiście nie od razu po wybudowaniu. W latach powojennych, nadeszły gorsze czasy dla willi. Właścicieli nie było stać na użytkowanie budynku, więc przez kilka lat dom stał opuszczony. No, nie do końca pusty. Używano go jako magazyn na siano. Co Ci Francuzi… najpierw budują przełomowe dzieło, a później porzucają na pastwę losu.


Skoro budynek był już niepotrzebny, padło hasło o jego rozbiórce, jednak opinia publiczna do tego nie dopuściła. Co, w sumie, wpisuje się w tradycyjne francuskie podejście do symboli architektonicznych. Najpierw wzgardzone, po latach uwielbiane. Powszechnie znana jest historia o planach wyburzenia Wieży Eiffla, a podobny hejt wylewał się na Katedrę na Montmartrze, Piramidę pod Luwerem czy Wielka Arka w dzielnicy La Defense.


Finalnie, willa została przejęta przez gminę, a następnie poddana gruntownemu remontowi. Jej modernizację przeprowadzono na początku lat ’60 XX wieku, a następnie wpisana została na narodową listę zabytków, jako pierwszy obiekt modernistyczny we Francji. Le Corbusier jeszcze wtedy żył, co ciekawsze, protestował podczas remontu.


Obecnie budynek w całości przeznaczony jest do zwiedzania, można wejść praktycznie do każdego pokoju, na taras, przejść przez wszystkie pochylnie. Czy obecnie przecieka? Podobno już nie. Po ostatnim remoncie w latach ‘90 udało się naprawić wszystkie mankamenty. A wizyta w willi przenosi w idealistyczne lata międzywojenne.

Kategorie
Architektura Modernizm Słowacja

Architektura antyfaszystowska. Pomnik Słowackiego Powstania Narodowego | Bańska Bystrzyca. Słowacja

Miałem dziesięć lat, gdy zobaczyłem ten budynek w starym albumie o Czechosłowacji.  Zdjęcia autorstwa Karela Plicki zrobiły na mnie duże wrażenie. Ale wtedy nie interesował mnie ich autor. Zadawałem sobie tylko jedno pytanie: CO TO JEST?

Kategorie
Architektura Górny Śląsk

Ukryta historia
Wilcze Gardło | Gliwice

Chciałem zaprosić Was na wycieczkę po małym, tajemniczym, gliwickim osiedlu. Na pierwszy rzut oka to miłe miejsce, w którym bardzo dobrze się mieszka. Wszystko pod ręką, dużo zieleni, cisza. Projekt zakładał, że będzie to samowystarczalna osada ze szkołą, stadionem, domem kultury i sklepami.

Kategorie
Architektura Górny Śląsk Modernizm Polska

Boska fabryka. Kościół św. Józefa | Zabrze

Lubię Zabrze, choć wcale nie tak łatwo je polubić od razu. Jasne, jest Kopalnia Guido i Sztolnia Luiza, które dają niepowtarzalną szansę zobaczyć jak wyglądała prac górników pod ziemią. Sama tkanka miejska nie ma jednak zbyt wielu sympatyków. Turyści nie zostają tu na dłużej. A szkoda, bo zakamarki Zabrza pełne są cudów dających świadectwo niewiarygodnego wpływu rewolucji przemysłowej na architekturę.